Home› Chapters› Chapter 7
Englishहिन्दीसंस्कृतम्ગુજરાતીதமிழ்తెలుగుবাংলাमराठीಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀالعربيةDeutschEspañolFrançaisItaliano日本語한국어PortuguêsРусский中文
Chapter 7 of 18

ज्ञानविज्ञानयोगः

The Yoga of Knowledge and Wisdom

30 verses
1
श्री भगवानुवाच
श्रीभगवानुवाच: हे पार्थ, यथा त्वं मय्यासक्तमनाः मदाश्रयः योगं युञ्जन् मां समग्रं निःसंशयं ज्ञास्यसि,
2
ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः।
हे अर्जुन, हे प्रिय शिष्य, मैं तुम्हें पूर्णतः इस ज्ञान और विज्ञान का वर्णन करूँगा; इसे जानने के पश्
3
मनुष्याणां सहस्रेषु कश्िचद्यतति सिद्धये।
मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये
4
भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च।
भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च
5
अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम्।
अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम्
6
एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय।
एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय | अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ||
7
मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय।
हे धनञ्जय
8
रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः।
हे कुन्तीनन्दन
9
पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ।
हे अर्जुन, पृथिव्यां पुण्यो गन्धोऽस्मि, विभावसौ तेजश्चास्मि, सर्वभूतेषु जीवनं च, तपस्विषु तपश्चास्मि
10
बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम्।
बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम्
11
बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम्।
बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम्
12
ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये।
ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये
13
त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत्।
हे अर्जुन, त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम्
14
दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया।
दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया
15
न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः।
हे अर्जुन, माया द्वारा ज्ञान को हर लिए हुए, आसुरी स्वभाव को आश्रय किए हुए, मूढ़ और नराधम दुष्कृतिन म
16
चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन।
हे अर्जुन
17
तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्ितर्विशिष्यते।
तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते
18
उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम्।
उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम्
19
बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते।
बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान् मां प्रपद्यते
20
कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवता…
कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः
21
यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छत…
यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति
22
स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते।
स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते
23
अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम्।
अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम्
24
अव्यक्तं व्यक्ितमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः।
अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः
25
नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः।
हे अर्जुन, मैं योगमाया से आवृत होने के कारण सर्वस्य प्रकाशः न भवामि; अतः अजम् अव्ययं च मां मूढो लोको
26
वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन।
हे अर्जुन, भूतानि समतीतानि वर्तमानानि च भविष्याणि च अहं वेद; मम तु ज्ञानं न कश्चन अस्ति
27
इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत।
हे भारतवंशज परंतप, इच्छा और द्वेष से उत्पन्न द्वंद्व-मोह के कारण संसार में उत्पन्न होने वाले सभी जीव
28
येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम्।
हे अर्जुन, येषां पुण्यकर्मणाम् जनानां पापं अन्तगतं भवति, ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ताः दृढव्रताः च भूत्व
29
जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये।
जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम्
30
साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः।
ये साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च विदुः, प्रयाणकालेऽपि ते मां विदुर्युक्तचेतसः

About Chapter 7

Chapter 7 of the Bhagavad Gita is titled "ज्ञानविज्ञानयोगः". This chapter contains 30 verses and explores knowledge of the Absolute. The core teaching focuses on how material and spiritual nature emanate from God, and why few truly know Him. The Yoga of Knowledge and Wisdom The Bhagavad Gita consists of 18 chapters and 700 verses in total, forming a dialogue between Lord Krishna and Prince Arjuna on the battlefield of Kurukshetra. This chapter is part of the ancient Hindu scripture Mahabharata.

Frequently Asked Questions
What is Bhagavad Gita Chapter 7 about?

Chapter 7, titled "ज्ञानविज्ञानयोगः", contains 30 verses. The Yoga of Knowledge and Wisdom This chapter focuses on how material and spiritual nature emanate from God, and why few truly know Him.

How many verses are in Chapter 7 of the Bhagavad Gita?

Chapter 7 — ज्ञानविज्ञानयोगः — contains 30 verses. Each verse is available in original Sanskrit with transliteration. Full translations in 22 languages, word-by-word meanings, and audio recitation are available in the free Bhagavad Gita app.

What is the Sanskrit name of Chapter 7?

The Sanskrit name of Chapter 7 is "," which translates to "ज्ञानविज्ञानयोगः" in English. The Bhagavad Gita's 18 chapters each have a Sanskrit title ending in "Yoga," indicating a spiritual discipline or path.

Read the complete Gita — free

All 700 verses with translations in 22 languages, audio recitation, word-by-word meanings, and more.

Download on theApp Store Get it onGoogle Play
Previous6. ध्यानयोगः
ॐ
Bhagavad Gita
Free · 22 Languages · 4.8 ★
Open App