Home› Chapters› Chapter 5
Englishहिन्दीसंस्कृतम्ગુજરાતીதமிழ்తెలుగుবাংলাमराठीಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀالعربيةDeutschEspañolFrançaisItaliano日本語한국어PortuguêsРусский中文
Chapter 5 of 18

ਕਰਮ ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ

कर्मसंन्यासयोगः

The Yoga of Renunciation of Action

29 verses
1
अर्जुन उवाच
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੁਸੀਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱ
2
श्री भगवानुवाच
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਕਰਮ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਕਰਮ ਯੋਗ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਹਨ, ਪਰ ਕਰਮ ਯੋਗ ਕਰਮ ਤਿਆਗ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਉੱਤਮ ਹ
3
ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्…
ਜੋ ਨਾ ਨਫਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਨਿਆਸੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4
सांख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः।
ਮੂਰਖ ਹੀ ਸੰਖਯ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪੰਡਿਤ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦ
5
यत्सांख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यत…
ਜੋ ਸਥਾਨ ਸਾੰਖਯੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾੰਖਯ ਅਤੇ ਯੋਗ
6
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः।
ਹੇ ਮਹਾਂਬਾਹੂ
7
योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रिय…
ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜ
8
नैव किंचित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित्।
ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚੇ ਕਿ 'ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ', ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੇਖੇ, ਸੁਣੇ, ਛੂਹੇ,
9
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि।
ਬੋਲਦਾ, ਛੱਡਦਾ, ਫੜਦਾ, ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਰਹੇ ਕਿ ਇੰਦਰੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵ
10
ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति य…
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਸੌਂਪ ਕੇ ਅਤੇ ਲਗਾਵ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਪਾਪ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਪਟਦਾ।
11
कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि।
ਸੰਗ ਤਿਆਗ ਕੇ ਯੋਗੀ ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਫ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठ…
ਜੋ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਥਿਰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ; ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਦੇ ਅ
13
सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी।
ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਨਾਲ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸੰਜਮ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਨੌ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨ
14
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः।
ਪ੍ਰਭੂ ਨਾ ਤਾਂ ਕਰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਰਮ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ; ਸਗੋਂ ਸੁਭਾਵ
15
नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः।
ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪਾਪ ਜਾਂ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਭੁਲੇਖੇ ਵ
16
ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः।
ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉੱਚਤਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ
17
तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः।
Read verse 17
18
विद्याविनयसंपन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि।
ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਈ, ਹਾਥੀ, ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਕੁੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸਮਾਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖਦੇ
19
इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸਮਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਨਿਰਦੋਸ਼
20
न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य…
ਜੋ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪਦ ਪਾ ਕੇ ਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੀਤਮ ਪਦ ਪਾ ਕੇ ਨਾ ਡਰੇ, ਉਹ ਸਥਿਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਅਵਿਮੋਹਿਤ ਬ੍ਰਹਮ-ਜਾਨੀ
21
बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सु…
ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਅ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰ
22
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते।
ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ
23
शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात्।
ਜੋ ਇੱਥੇ ਹੀ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗ
24
योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः।
ਜੋ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸੁਖੀ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਮਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗੀ ਬ੍ਰਹਮ ਬਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨਿਰਵਾਣ ਪ੍ਰਾ
25
लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸ਼ਯ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵਸ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਰੇ
26
कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम्।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਬ
27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तर…
Read verse 27
28
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः।
ਜਿਸ ਮੁਨੀ ਦੀ ਇੰਦਰੀਆਂ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧਿ ਸੰਭਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ,
29
भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम्।
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਅਤੇ ਤਪ ਦਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ

About Chapter 5

Chapter 5 of the Bhagavad Gita is titled "ਕਰਮ ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ" (कर्मसंन्यासयोगः). This chapter contains 29 verses and explores renunciation and selfless action. The core teaching focuses on how both renunciation and selfless action lead to liberation, and why action is preferred. The Yoga of Renunciation of Action The Bhagavad Gita consists of 18 chapters and 700 verses in total, forming a dialogue between Lord Krishna and Prince Arjuna on the battlefield of Kurukshetra. This chapter is part of the ancient Hindu scripture Mahabharata.

Frequently Asked Questions
What is Bhagavad Gita Chapter 5 about?

Chapter 5, titled "ਕਰਮ ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ" (कर्मसंन्यासयोगः), contains 29 verses. The Yoga of Renunciation of Action This chapter focuses on how both renunciation and selfless action lead to liberation, and why action is preferred.

How many verses are in Chapter 5 of the Bhagavad Gita?

Chapter 5 — ਕਰਮ ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ — contains 29 verses. Each verse is available in original Sanskrit with transliteration. Full translations in 22 languages, word-by-word meanings, and audio recitation are available in the free Bhagavad Gita app.

What is the Sanskrit name of Chapter 5?

The Sanskrit name of Chapter 5 is "कर्मसंन्यासयोगः," which translates to "ਕਰਮ ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ" in English. The Bhagavad Gita's 18 chapters each have a Sanskrit title ending in "Yoga," indicating a spiritual discipline or path.

Read the complete Gita — free

All 700 verses with translations in 22 languages, audio recitation, word-by-word meanings, and more.

Download on theApp Store Get it onGoogle Play
Previous4. ਗਿਆਨ ਕਰਮ ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ
ॐ
Bhagavad Gita
Free · 22 Languages · 4.8 ★
Open App