Englishहिन्दीसंस्कृतम्ગુજરાતીதமிழ்తెలుగుবাংলাमराठीಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀالعربيةDeutschEspañolFrançaisItaliano日本語한국어PortuguêsРусский中文
Chapter 10 of 18
વિભૂતિ યોગ
विभूतियोगः
The Yoga of Divine Glories
42 verses
1
श्री भगवानुवाच
શ્રી ભગવાને કહ્યું: હે મહાબાહો, ફરીથી મારું પરમ વચન સાંભળ, જે હું તારા હિતની ઇચ્છાથી તને, જે મારા પ્
2
न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः।
દેવતાઓ કે મહર્ષિઓ પણ મારી ઉત્પત્તિ જાણતા નથી, કારણ કે હું સર્વદા દેવતાઓ અને મહર્ષિઓનો આદિ છું
3
यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम्।
જે મને જન્મરહિત, આદિરહિત અને સર્વલોકોના મહાન ઈશ્વર તરીકે જાણે છે, તે મરણશીલોમાં અભ્રમિત છે અને સર્વ
4
बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः।
બુદ્ધિ, જ્ઞાન, અસંમોહ,ક્ષમા,સત્ય,દમ,શમ,સુખ,દુઃખ,ભવ,અભાવ,ભય અને અભય
5
अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः।
અહિંસા, સમાનતા, તૃપ્તિ, તપ, દાન, યશ અને અયશ - આ બધા ભૂતોના વિવિધ ભાવ મારી પાસેથી જ ઉત્પન્ન થાય છે
6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा।
સાત મહર્ષિઓ અને ચાર મનુઓ, જે મારા મનમાંથી જન્મ્યા હતા અને મારા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા હતા, તેમનાથી
7
एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः।
જે મારી આ વિભૂતિ અને યોગને તત્વથી જાણે છે, તે અચળ યોગમાં જોડાય છે; આમાં કોઈ સંશય નથી
8
अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते।
હું સર્વનો ઉત્પત્તિસ્થાન છું, મારાથી જ સર્વ ચાલે છે; આ જાણીને બુદ્ધિમાન ભાવસહિત મારી ઉપાસના કરે છે
9
मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम्।
જેઓ મારામાં ચિત્ત ધરાવે છે, મારામાં જ પ્રાણ સમર્પિત કરે છે, એકબીજાને જ્ઞાન આપે છે અને નિત્ય મારું વર
10
तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम्।
જેઓ સદા મારી ઉપાસના કરે છે અને પ્રેમથી મને ભજવે છે, તેમને હું તે જ્ઞાન આપું છું જેના દ્વારા તેઓ મારી
11
तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः।
તેમના માટે જ કૃપા કરવા, હું તેમના હૃદયમાં રહી અજ્ઞાનજન્ય અંધકારને પ્રકાશમય જ્ઞાનદીપથી નાશ કરું છું
12
अर्जुन उवाच
અર્જુને કહ્યું: હે કૃષ્ણ
13
आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा।
અર્જુને કહ્યું: હે કૃષ્ણ, તમારે સર્વ ઋષિઓએ, દેવર્ષિ નારદ, અસિત, દેવલ અને વ્યાસે પણ તમને કહ્યું છે કે
14
सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव।
હે કૃષ્ણ, તમે જે કહ્યું છે તે સર્વે મેં સત્ય માન્યું છે; હે ભગવાન, તમારી વિભૂતિને ન તો દેવતાઓ જાણે છ
15
स्वयमेवात्मनाऽत्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम।
હે પુરુષોત્તમ, ભૂતભાવન, ભૂતેશ, દેવદેવ અને જગત્પતે
16
वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः।
તમારી દિવ્ય વિભૂતિઓનો સંપૂર્ણ વર્ણન કરો, જે દ્વારા તમે આ સમસ્ત લોકોને વ્યાપીને રહ્યા છો
17
कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन्।
હે યોગી
18
विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन।
હે જનાર્દન
19
श्री भगवानुवाच
શ્રીભગવાન કહે છે: હે કુરુશ્રેષ્ઠ, હવે હું તને મારી દિવ્ય આત્મવિભૂતિઓને મુખ્યતાથી કહીશ; મારી વિભૂતિઓન
20
अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः।
હે ગુડાકેશ, હું સર્વ પ્રાણીઓના હૃદયમાં વસતો આત્મા છું અને હું જ સર્વ પ્રાણીઓનો આદિ, મધ્ય અને અંત છું
21
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान्।
આદિત્યોમાં હું વિષ્ણુ છું, પ્રકાશમાન પદાર્થોમાં કિરણોવાળો સૂર્ય છું
22
वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः।
વેદોમાં હું સામવેદ છું, દેવતાઓમાં હું વાસવ (ઇન્દ્ર) છું, ઇન્દ્રિયોમાં હું મન છું અને ભૂતોમાં હું ચેત
23
रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम्…
રુદ્રોમાં હું શંકર છું, યક્ષ-રાક્ષસોમાં વૈતેશ (કુબેર) છું; વસુઓમાં હું પાવક (અગ્નિ) છું અને પર્વતોમા
24
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम्…
હે પાર્થ
25
महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम्।
મહર્ષિઓમાં હું ભૃગુ છું, શબ્દોમાં હું એક અક્ષર છું; યજ્ઞોમાં હું જપયજ્ઞ છું અને સ્થિર પદાર્થોમાં હું
26
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः।
વૃક્ષોમાં અશ્વત્થ, દેવર્ષિઓમાં નારદ, ગંધર્વોમાં ચિત્રરથ અને સિદ્ધોમાં કપિલ મુનિ હું છું
27
उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम्।
ઘોડાઓમાં મને અમૃતજન્ય ઉચ્ચૈશ્રવસ તરીકે જાણો, હાથીઓના રાજાઓમાં ઐરાવત તરીકે અને મનુષ્યોમાં રાજા તરીકે
28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक्।
હું શસ્ત્રોમાં વજ્ર છું, ગાયોમાં કામધેનુ છું
29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम्।
સર્પોમાં અનંત, જળજીવોમાં વરુણ, પિતૃઓમાં અર્યમા અને શાસકોમાં યમ હું છું
30
प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम्।
દૈત્યોમાં હું પ્રહ્લાદ છું, ગણના કરનારાઓમાં હું કાળ છું
31
पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम्।
પવિત્ર કરનારાઓમાં હું વાયુ છું, શસ્ત્રધારીઓમાં હું રામ છું
32
सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन।
હે અર્જુન, સર્જનોમાં હું આદિ, મધ્ય અને અંત છું; વિદ્યાઓમાં હું આત્મવિદ્યા છું અને વાદ કરનારાઓમાં હું
33
अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च।
અક્ષરોમાં હું 'અ' અક્ષર છું, સમાસોમાં હું દ્વન્દ્વ સમાસ છું
34
मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम्।
હું સર્વનું નાશ કરનાર મૃત્યુ છું અને ભવિષ્યમાં ઉત્પન્ન થનારો ઉદ્ભવ છું; સ્ત્રીઓમાં કીર્તિ, શ્રી, વાણ
35
बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम्।
છંદોમાં મારું બૃહત્સામ અને ગાયત્રી છંદ છે; મહિનાઓમાં માર્ગશીર્ષ અને ઋતુઓમાં વસંત હું છું
36
द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम्।
છેતરપિંડી કરનારાઓમાં જુવાર, તેજસ્વીઓમાં તેજ, વિજેતાઓમાં વિજય, નિશ્ચય કરનારાઓમાં નિશ્ચય અને સાત્વિક લ
37
वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः।
વૃષ્ણિઓમાં હું વાસુદેવ છું, પાંડવોમાં ધનંજય છું
38
दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम्।
દંડ કરનારાઓમાં હું દંડ છું, વિજય ઈચ્છનારાઓમાં હું નીતિ છું
39
यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन।
અરજુન, સર્વ ભૂતોનું જે બીજ છે તે હું જ છું; મારા વિના ચર-અચર કોઈ પણ ભૂત નથી
40
नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परंतप।
હે પરંતપ, મારી દિવ્ય વિભૂતિઓનો કોઈ અંત નથી; મેં ફક્ત ઉદાહરણ તરીકે જ મારી વિભૂતિનો વિસ્તાર જણાવ્યો છે
41
यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा।
જે જે વસ્તુ મહિમા, સૌભાગ્ય કે શક્તિથી સંપન્ન છે, તેને તું મારા તેજના અંશથી ઉત્પન્ન જાણ
42
अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन।
અથવા, હે અર્જુન, તને આ બધું વિસ્તારથી જાણવાની શું જરૂર છે? હું મારા એક જ અંશથી સમગ્ર જગતને ધારણ કરીન
About Chapter 10
Chapter 10 of the Bhagavad Gita is titled "વિભૂતિ યોગ" (विभूतियोगः). This chapter contains 42 verses and explores divine manifestations. The core teaching focuses on how God's glory is manifest in the best and most powerful aspects of creation. The Yoga of Divine Glories The Bhagavad Gita consists of 18 chapters and 700 verses in total, forming a dialogue between Lord Krishna and Prince Arjuna on the battlefield of Kurukshetra. This chapter is part of the ancient Hindu scripture Mahabharata.
Frequently Asked Questions
What is Bhagavad Gita Chapter 10 about?
Chapter 10, titled "વિભૂતિ યોગ" (विभूतियोगः), contains 42 verses. The Yoga of Divine Glories This chapter focuses on how God's glory is manifest in the best and most powerful aspects of creation.
How many verses are in Chapter 10 of the Bhagavad Gita?
Chapter 10 — વિભૂતિ યોગ — contains 42 verses. Each verse is available in original Sanskrit with transliteration. Full translations in 22 languages, word-by-word meanings, and audio recitation are available in the free Bhagavad Gita app.
What is the Sanskrit name of Chapter 10?
The Sanskrit name of Chapter 10 is "विभूतियोगः," which translates to "વિભૂતિ યોગ" in English. The Bhagavad Gita's 18 chapters each have a Sanskrit title ending in "Yoga," indicating a spiritual discipline or path.