Englishहिन्दीसंस्कृतम्ગુજરાતીதமிழ்తెలుగుবাংলাमराठीಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀالعربيةDeutschEspañolFrançaisItaliano日本語한국어PortuguêsРусский中文
Chapter 1 of 18
ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦ ଯୋଗ
अर्जुनविषादयोगः
The Yoga of Arjuna's Dejection
47 verses
1
धृतराष्ट्र उवाच
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ: ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସଂଗତ ହୋଇଥିବା ମୋର ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ପ
2
सञ्जय उवाच
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧବିନ୍ୟାସରେ ଦେଖି ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ
3
पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम्।
ହେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ
4
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि।
ଏଠାରେ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ସମାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ ଧନୁଧାରୀ ବୀରମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଯୁୟୁଧାନ, ବିରାଟ ଏବଂ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୁପଦ ମଧ୍ୟ ଅଛ
5
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान्।
ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଚେକିତାନ, ବୀର୍ୟ୍ୟବାନ୍ କାଶୀରାଜ, ପୁରୁଜିତ୍, କୁନ୍ତିଭୋଜ ଏବଂ ନରପୁଙ୍ଗବ ଶୈବ୍ୟ
6
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान्।
ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଏବଂ ବୀର୍ୟ୍ୟବାନ୍ ଉତ୍ତମୌଜା, ସୌଭଦ୍ର (ଅଭିମନ୍ୟୁ) ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ସମସ୍ତେ ମହାରଥୀ ଅଟନ୍ତି
7
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम।
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ
8
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः।
ତୁମ୍ଭେ, ଭୀଷ୍ମ, କର୍ଣ୍ଣ, ସର୍ବଦା ବିଜୟୀ କୃପ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସୌମଦତ୍ତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୂରିଶ୍ରବା
9
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः।
ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅନେକ ବୀର, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସହିତ, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଅଛନ୍ତି
10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम्।
ଆମର ସେନା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଅସୀମ ଅଟେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ସେନା ଭୀମଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ସୀମିତ ଅଟେ
11
अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः।
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ସମସ୍ତେ, ବିଶେଷକରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ
12
तस्य संजनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः।
ସାହସୀ ପିତାମହ, କୁରୁବୃଦ୍ଧ, ସିଂହର ନାଦ ପରି ଉଚ୍ଚରେ ଶଙ୍ଖ ବାଜାଇ ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି କଲେ
13
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः।
ତତ୍ପରେ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ, ପଣବ, ଆନକ ଏବଂ ଗୋମୁଖ ବାଜି ଉଠିଲେ; ସେହି ଶବ୍ଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଗଲା
14
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ।
ତତଃ ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ମହାନ ରଥରେ ସ୍ଥିତ ମାଧବ ଓ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଦିବ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ
15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः।
ହୃଷୀକେଶ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍କ ବଜାଇଲେ, ଧନଞ୍ଜୟ ଦେବଦତ୍ତ ଶଙ୍କ ବଜାଇଲେ ଏବଂ ଭୀମକର୍ମା ବୃକୋଦର ମହାଶଙ୍କ ପାଞ୍ଡ୍ର ବଜାଇଲେ
16
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः।
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅନନ୍ତବିଜୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ; ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଯଥାକ୍ରମେ ସୁଘୋଷ ଓ ମଣିପୁଷ୍ପକ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲ
17
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः।
କାଶୀରାଜ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ବିରାଟ ଏବଂ ଅଜେୟ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ
18
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते।
ହେ ପୃଥିବୀପତି
19
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत्।
ସେହି ତୁମୁଳ ଧ୍ଵନି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ଵନିତ କରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଭେଦ କଲା
20
अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्…
ହେ ରାଜନ୍
21
अर्जुन उवाच
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ, ହେ ମହୀପତି, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ସେନା ଦୁଇଟିର ମଧ୍ୟରେ ମୋ ରଥକୁ ସ୍ଥାପନ କର
22
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान्।
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧକାମୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ନେବି ଏବଂ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ମୋ ସହ କିଏ ଯୁଦ୍ଧ କରି
23
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः।
ଧର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ସମାଗତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ
24
संजय उवाच
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ, ହେ ଭାରତ
25
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम्।
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ, ହେ ଭରତବଂଶୀୟ ରାଜନ୍
26
तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितृ़नथ पितामहान्।
ତତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ସେଠାରେ ସ୍ଥିତ ପିତାମାନଙ୍କୁ, ପିତାମହମାନଙ୍କୁ, ଉପାଧ୍ୟାୟମାନଙ୍କୁ, ମାତୁଲମାନଙ୍କୁ, ଭ୍ରାତୃମାନଙ୍କୁ, ପ
27
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि।
ଉଭୟ ସେନାରେ ଶ୍ୱଶୁର, ସୁହୃଦ୍ ଓ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଦେଖି କୁନ୍ତିପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଦୟା ଓ ଦୁଃଖରେ ପୋତି ହୋଇ କହିଲେ
28
अर्जुन उवाच
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ, ହେ କୃଷ୍ଣ
29
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति।
ମୋର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଶିଥିଳ ହେଉଛି, ମୁଖ ଶୁଖିଯାଉଛି, ମୋ ଶରୀର କମ୍ପିଉଛି ଏବଂ ରୋମାଞ୍ଚ ହେଉଛି
30
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते।
ଏବଂ ଗାଣ୍ଡୀବ ମୋର ହାତରୁ ଖସିପଡୁଛି, ମୋ ଚର୍ମ ଜଳୁଛି; ମୁଁ ଠିଆ ହେବାକୁ ଅସମର୍ଥ, ମୋ ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଉଛି
31
निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव।
ହେ କେଶବ
32
न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च।
ହେ କୃଷ୍ଣ
33
येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च…
ହେ ଗୋବିନ୍ଦ
34
आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः।
ଗୁରୁ, ପିତା, ପୁତ୍ର, ପିତାମହ, ମାତୁଳ, ଶ୍ୱଶୁର, ପୌତ୍ର, ଶ୍ୟାଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ
35
एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन।
ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମୁଁ ମରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିମାନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, କିମ୍ବ
36
निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जना…
ଜନାର୍ଦନ
37
तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबा…
ତେଣୁ ଆମେ ନିଜ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ହେ ମାଧବ
38
यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः।
ଯଦ୍ୟପି ଏହି ଲୋଭାବିଭୂତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପରିବାର ବିନାଶର ଦୋଷ ଏବଂ ମିତ୍ରବିରୋଧର ପାପକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ତଥାପି ଆମେ ସେହ
39
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम्।
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ
40
कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः।
କୌଳୀୟ ଧର୍ମର ବିନାଶରେ ପୁରାତନ କୌଳୀୟ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଳକୁ ଅଧର୍ମ ଆକ୍ରମଣ କରେ
41
अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः।
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଅଧର୍ମ ପ୍ରବଳ ହେଲେ କୁଳର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୂଷିତ ହୁଅନ୍ତି; ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୂଷିତ ହେଲେ ବର୍ଣ୍ଣ
42
सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च।
କୌଳ ସଂକର କୁଳନାଶକମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଳକୁ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ; ଏମାନଙ୍କ ପିତୃମାନେ ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଅର୍ପଣରୁ ବଞ୍ଚି
43
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः।
ବର୍ଣ୍ଣସଂକର ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଏହି ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୁଁ କୁଳନାଶକମାନଙ୍କର ଜାତିଧର୍ମ ଓ ଶାଶ୍ୱତ କୁଳଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ
44
उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन।
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଆମେ ଶୁଣିଅଛୁ ଯେ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପରିବାର ଧର୍ମ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେମାନଙ୍କ ନରକରେ ଅନିୟମିତ ଭାବରେ ବାସ
45
अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम्।
ହୋ, ଆମେ ରାଜ୍ୟ ଓ ସୁଖର ଲୋଭରେ ଆପଣା ସ୍ୱଜନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମହାପାପ ସଂକଳ୍ପ କରିଛୁ
46
यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः।
ଯଦି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ନକରି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ବଧ କରନ୍ତି, ତେବ
47
सञ्जय उवाच
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ଏହିପରି କହି ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ରଥର ଉପରିଭାଗରେ ବସିଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ ମନରେ ଶର ସହିତ ଧନୁ
About Chapter 1
Chapter 1 of the Bhagavad Gita is titled "ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦ ଯୋଗ" (अर्जुनविषादयोगः). This chapter contains 47 verses and explores Arjuna's moral crisis. The core teaching focuses on the emotional struggle of facing duty against personal attachment. The Yoga of Arjuna's Dejection The Bhagavad Gita consists of 18 chapters and 700 verses in total, forming a dialogue between Lord Krishna and Prince Arjuna on the battlefield of Kurukshetra. This chapter is part of the ancient Hindu scripture Mahabharata.
Frequently Asked Questions
What is Bhagavad Gita Chapter 1 about?
Chapter 1, titled "ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦ ଯୋଗ" (अर्जुनविषादयोगः), contains 47 verses. The Yoga of Arjuna's Dejection This chapter focuses on the emotional struggle of facing duty against personal attachment.
How many verses are in Chapter 1 of the Bhagavad Gita?
Chapter 1 — ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦ ଯୋଗ — contains 47 verses. Each verse is available in original Sanskrit with transliteration. Full translations in 22 languages, word-by-word meanings, and audio recitation are available in the free Bhagavad Gita app.
What is the Sanskrit name of Chapter 1?
The Sanskrit name of Chapter 1 is "अर्जुनविषादयोगः," which translates to "ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦ ଯୋଗ" in English. The Bhagavad Gita's 18 chapters each have a Sanskrit title ending in "Yoga," indicating a spiritual discipline or path.