Englishहिन्दीसंस्कृतम्ગુજરાતીதமிழ்తెలుగుবাংলাमराठीಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀالعربيةDeutschEspañolFrançaisItaliano日本語한국어PortuguêsРусский中文
Chapter 18 of 18
మోక్ష సంన్యాస యోగము
मोक्षसंन्यासयोगः
The Yoga of Liberation through Renunciation
78 verses
1
अर्जुन उवाच
అర్జునుడు అన్నాడు: ఓ మహాబాహు
2
श्री भगवानुवाच
కామ్య కర్మలను వదిలించుకోవడం సన్న్యాసం అని పండితులు అర్థం చేసుకుంటారు; అన్ని కర్మల ఫలాలను వదిలించుకోవ
3
त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः।
కొందరు పండితులు దోషయుక్తమైన కర్మను త్యజించవలెనని అంటారు; యజ్ఞ, దాన, తపస్సుల రూపమైన కర్మను త్యజించకూడ
4
निश्चयं श्रृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम।त्यागो…
ఓ భరతశ్రేష్ఠా
5
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत्।यज्ञो …
యజ్ఞం, దానం, తపస్సు అనే కర్మలను త్యజించకూడదు; వాటిని తప్పకుండా చేయాలి
6
एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च।क…
అయినా ఈ కర్మలను కూడా ఆసక్తిని, ఫలితాలను వదిలి చేయాలి
7
नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते।मोहात्तस…
నియత కర్మను వదలడం యోగ్యం కాదు; మోహం వల్ల దానిని వదలడం తామసంగా పరిగణించబడుతుంది
8
दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत्।स कृ…
శారీరక కష్టాల భయంతో, ఒక కర్మను కేవలం అది దుఃఖకరమని అనుకుని వదిలేస్తే, అతను రాజస త్యాగాన్ని చేసి త్యా
9
कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन।सङ्ग…
అర్జునా, ఆసక్తిని మరియు ఫలాన్ని త్యజించి, కేవలం కర్తవ్యమని భావించి నియత కర్మను చేయడమే సాత్విక త్యాగం
10
न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते।त्यागी…
దుష్టకార్యములను ద్వేషించడు, సుకార్యములకు అనుబద్ధుడు కాడు; సత్త్వగుణావేశం, బుద్ధి, సంశయవిహీనుడైన త్యా
11
न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः।यस्…
దేహధారికి కర్మలను పూర్తిగా వదలడం సాధ్యం కాదు; కానీ కర్మఫలాలను వదలినవాడే నిజమైన త్యాగి
12
अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम्।भव…
త్యాగం చేయనివారికి మరణానంతరం కర్మల ఫలితాలు అనిష్టం, ఇష్టం, మిశ్రమం అనే మూడు రకాలుగా కలుగుతాయి; కానీ
13
पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे।सांख्ये कृ…
ఓ మహాబాహు
14
अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम्।विविधाश…
ఆధారం, కర్త, వివిధేంద్రియాలు, వివిధ ప్రయత్నాలు మరియు దైవం అనే ఐదవ కారణం ఇక్కడ ఉన్నాయి
15
शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः।न्याय्यं …
శరీరం, వాక్కు, మనసులతో ఒకడు న్యాయమైనదైనా లేదా అన్యాయమైనదైనా ఏ కర్మను ఆరంభిస్తే, దానికి ఈ ఐదు కారణాలే
16
तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः।पश्यत्…
అందువల్ల, అపూర్ణ బుద్ధి కలవాడు కేవలం ఆత్మను కర్తగా భావించినప్పుడు, అతను సరిగ్గా చూడడు; అతని బుద్ధి ద
17
यस्य नाहंकृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते।हत्…
అహంకార భావం లేనివాడు, అతని బుద్ధి అంటకపోయినవాడు, ఈ లోకాలను చంపినా చంపినట్లు కాడు, బంధించబడడు
18
ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना।कर…
జ్ఞానం, జ్ఞేయం, పరిజ్ఞాత - ఇవి మూడు కర్మోత్సాహకాలు; కారణం, కర్మ, కర్త - ఇవి మూడు కర్మసంగ్రహాలు
19
ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः।प्रोच्…
గుణభేదాల ప్రకారం జ్ఞానం, కర్మ, కర్త అనేవి మూడు రకాలుగానే శాస్త్రంలో చెప్పబడ్డాయి
20
सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते।अविभक्तं वि…
అన్ని జీవులలోనూ ఒకే అవిభక్తమైన, నశించని స్వభావాన్ని చూసే జ్ఞానాన్ని సాత్వికమని తెలుసుకో
21
पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान्…
అన్ని జీవులలో వివిధ రూపాలను, వేర్వేరు స్వభావాలను వేరు వేరుగా గుర్తించే జ్ఞానం రాజసమని తెలుసుకో
22
यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम्।अत…
కానీ ఏది ఒక విషయమునందు సమగ్ర జ్ఞానము వలె ఆసక్తి కలిగి, హేతు రహితము, సత్యముతో సంబంధము లేనిది, అల్పమైన
23
नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम्।अफलप्रेप्सुना…
ఫలాలను కోరకుండా, రాగద్వేషాలు లేకుండా, నియమితంగా చేయబడిన కర్తవ్యం సాత్విక కర్మ అని చెప్పబడుతుంది
24
यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः।क्रि…
కానీ, ఫలితాన్ని కోరుకుని, అహంకారంతో లేదా అధిక కష్టంతో చేయబడిన కర్మను రాజసమని అంటారు
25
अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम्।मोहाद…
మోహం వల్ల, ఫలితాలు, నష్టం, హింస మరియు తన సామర్థ్యం గురించి ఆలోచించకుండా చేసిన కర్మను తామస కర్మ అంటార
26
मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः।सिद्ध्…
ఆసక్తి లేనివాడు, అహంకారం లేనివాడు, ధైర్యంతో ఉత్సాహం కలిగినవాడు, విజయం-పరాజయాలలో మార్పు లేనివాడు కర్త
27
रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः।…
ఆసక్తి కలిగి, కర్మఫలం కోరుకునే, లోభి, హింసాస్వభావం కలిగిన, అశుద్ధుడు, ఆనంద-దుఃఖాలతో కూడిన కర్తను రాజ
28
अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः।व…
అయోగ్యుడు, సాధారణుడు, స్థిరతలేనివాడు, చాకచక్యంలేనివాడు, దుష్టుడు, ఆలస్యం చేసేవాడు, విషాదపడేవాడు మరియ
29
बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं श्रृणु।…
ఓ ధనంజయ
30
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये।…
ఓ పార్థ
31
यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च।अयथावत्प…
ఓ పార్థ
32
अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसाऽऽवृता।सर्वार्थ…
ఓ పార్థ, తమస్సుతో ఆవరించబడి, అధర్మంను ధర్మంగా భావించి, అన్ని విషయాలను విపరీతంగా చూసే బుద్ధి తామసి
33
धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः।योग…
ఓ పార్థ
34
यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेऽर्जुन।प्र…
కానీ, అర్జునా
35
यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च।न विमुञ्च…
పార్థ
36
सुखं त्विदानीं त्रिविधं श्रृणु मे भरतर्षभ।अभ्…
ఓ భరతశ్రేష్ఠుడా
37
यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम्।तत्सुखं सात…
ఆరంభంలో విషంలా, అంతంలో అమృతంలా ఉండి, ఆత్మబుద్ధి ప్రసాదం నుండి పుట్టిన ఆ సుఖం సాత్వికమని చెప్పబడింది
38
विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम्।परिणाम…
ఇంద్రియ విషయ సంయోగం నుండి పుట్టే ఆనందం మొదట అమృతం వంటిది, చివరికి విషం వంటిది, అటువంటి సుఖాన్ని రాజస
39
यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः।निद्रालस्…
నిద్ర, ఆలస్యం మరియు అజాగ్రత్తల నుండి పుట్టి, మొదటను చివరనను ఆత్మను మోహింపజేసే ఆనందం తామసమని చెప్పబడి
40
न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः।सत्…
భూమిలోనైనా, స్వర్గంలో దేవతలలోనైనా, ప్రకృతిజన్మమైన ఈ మూడు గుణాల నుండి విముక్తి పొందిన వస్తువు ఏది లేద
41
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप।कर्मा…
హే పరంతప
42
शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च।ज्ञानं व…
శమం, దమం, తపస్సు, శుద్ధి, క్షమ, సరళత, జ్ఞానం, విజ్ఞానం, ఆస్తిక్యం - ఇవే బ్రాహ్మణుల స్వాభావిక కర్తవ్య
43
शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम…
శౌర్యం, తేజస్సు, ధైర్యం, నైపుణ్యం, యుద్ధంలో పారిపోకపోవడం, దానం, మరియు అధికార భావన - ఇవే క్షత్రియుల స
44
कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम्।परिच…
వ్యవసాయం, పశుపోషణ, వాణిజ్యం - ఇవి వైశ్యుల స్వభావజమైన కర్తవ్యాలు; సేవ చేయడం శూద్రుల స్వభావజమైన కర్తవ్
45
स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः।स्व…
తన తన ధర్మంలో అభిరతుడై మానవుడు సంపూర్ణసిద్ధి పొందుతాడు
46
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम्।स्वक…
సృష్టికి కారణమైన, సర్వవ్యాపకుడైన ఆ దేవుని స్వకర్మ ద్వారా పూజించి మనిషి సిద్ధిని పొందుతాడు
47
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात…
స్వధర్మం లోపం ఉన్నా, పరధర్మం నుండి మేలు; స్వభావం ప్రకారం చేసిన కర్మలో పాపం లేదు
48
सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत्।सर्वारम्भ…
కౌంతేయ, సహజమైన కర్మను దోషం ఉన్నా వదలకూడదు
49
असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः।नैष्…
అన్ని చోట్ల అసక్తి కలిగిన బుద్ధి, జితేంద్రియుడైన, కామనలు లేనివాడు, సన్యాసం ద్వారా నైష్కర్మ్య సిద్ధిన
50
सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध म…
కౌంతేయ, జ్ఞానానికి పరమమైన బ్రహ్మను పొందిన వ్యక్తి ఎలా పొందుతాడో, సంక్షిప్తంగా నా నుండి తెలుసుకో
51
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्याऽऽत्मानं नियम…
శుద్ధమైన బుద్ధితో కూడి, ధైర్యంతో ఆత్మను నియంత్రించి, శబ్దాది విషయాలను వదిలి, రాగద్వేషాలను త్యజించాలి
52
विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः।ध्यानयोगपर…
వివిక్తంగా ఉండి, తక్కువ తిని, వాక్కు, శరీరం, మనస్సులను అదుపులో ఉంచుకుని, ఎల్లప్పుడూ ధ్యానయోగంలో నిమగ
53
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम्।विमु…
అహంకారం, బలం, దర్పం, కామం, క్రోధం, పరిగ్రహాన్ని విడిచిపెట్టి, మమత లేకుండా, శాంతిగా ఉన్నవాడు బ్రహ్మభా
54
ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति।स…
బ్రహ్మభూతుడై, ప్రసన్నాత్ముడై, ఎవడేని శోకించడు, కాంక్షించడు; సర్వభూతలందు సమభావం కలిగి, నాకు పరమభక్తిన
55
भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः।…
భక్తితో నన్ను తత్వంగా తెలుసుకుంటాడు; నేను ఎంతమని, ఎవరని తెలుసుకుని, ఆ తర్వాత నన్ను తత్వంగా తెలిసి వె
56
सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः।मत्…
నన్నే ఆశ్రయించి ఎప్పుడూ అన్ని కర్మలను చేస్తూ, నా కృపవల్ల శాశ్వతమైన, అవినాశి స్థితిని పొందుతాడు
57
चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः।बुद्धिय…
మనస్సుతో అన్ని కర్మలను నాకు అర్పించి, నన్నే పరమ గమ్యంగా భావించి, బుద్ధియోగం ఆశ్రయించి, ఎప్పుడూ నాలోన
58
मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि।अ…
నాలో మనస్సును నిలిపి, నా కృపవల్ల నువ్వు అన్ని కష్టాలను దాటుదువు
59
यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे।मिथ्यै…
అహంకారాన్ని ఆశ్రయించి 'నేను యుద్ధం చేయను' అని నీవు భావిస్తే, అది నిష్ఫలమైన నిశ్చయం; నీ స్వభావం నిన్న
60
स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा।कर्तुं…
కౌంతేయ, నీ స్వభావం వల్ల పుట్టిన కర్మతో బంధించబడి, మోహం వల్ల చేయకూడదనుకున్న దానిని కూడా నీవు అనిచ్ఛతో
61
ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति।भ्र…
అర్జునా, ఈశ్వరుడు సమస్త ప్రాణుల హృదయంలో నివసిస్తూ, మాయతో వారిని యంత్రాలపై కూర్చోబెట్టి తిప్పుతున్నాడ
62
तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत।तत्प्रसादात्परा…
హే భారత
63
इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मया।विम…
ఇది నీకు రహస్యాల కంటే రహస్యమైన జ్ఞానం చెప్పబడింది
64
सर्वगुह्यतमं भूयः श्रृणु मे परमं वचः।इष्टोऽसि…
మళ్ళీ నా అత్యంత రహస్యమైన, ఉత్తమమైన మాటను వినండి
65
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु।मामेव…
నన్ను ధ్యానించు, నా భక్తుడవై ఉండు, నాకు అర్చించు, నాకు నమస్కరించు
66
सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज।अहं त्व…
అన్ని ధర్మాలను వదిలి, నన్నే శరణు వేడు
67
इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन।न चाशुश्रूषवे…
ఈ రహస్యం తపస్సు లేనివానికి, భక్తిలేనివానికి, సేవ చేయనివానికి లేదా నన్ను దూషించేవానికి ఎప్పుడూ చెప్పక
68
य इमं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति।भक्ितं…
నన్ను పరమ భక్తితో నమ్మి, ఈ ఉత్తమ రహస్యాన్ని నా భక్తులకు చెప్పేవాడు, సంశయం లేకుండా నన్నునే పొందును
69
न च तस्मान्मनुष्येषु कश्िचन्मे प्रियकृत्तमः।भ…
ఆయనతో పోలిస్తే నాకు ఇష్టమైన పనిని చేసే మనుష్యులలో ఎవరూ లేరు; భూమిపై ఆయన కంటే నాకు మరింత ఇష్టమైన వారూ
70
अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः।ज्ञानय…
మన మధ్య జరిగిన ఈ ధర్మ సంవాదాన్ని ఎవరు అధ్యయనం చేస్తారో, ఆయన జ్ఞాన యజ్ఞం ద్వారా నేను పూజించబడతాను; ఇద
71
श्रद्धावाननसूयश्च श्रृणुयादपि यो नरः।सोऽपि मु…
శ్రద్ధావంతుడై, దోషదృష్టి లేనివాడు ఈ గీతను వినేవాడు కూడా పుణ్యకర్మలు చేసినవారి శుభలోకాలను పొంది, మోక్
72
कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा।कच्…
ఓ పార్థ
73
अर्जुन उवाचनष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रस…
అర్జునుడు అన్నాడు: हे अच్యుత
74
सञ्जय उवाचइत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्म…
సంజయ అన్నాడు: 'ఇట్లా వాసుదేవుడు మరియు మహాత్ముడైన పార్థుడి మధ్య జరిగిన ఈ అద్భుతమైన, రోమహర్షణమైన సంభాష
75
व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम्।योगं …
వ్యాస కృపవల్ల నేను ఈ ఉత్తమ గుప్త యోగాన్ని, యోగేశ్వరుడైన కృష్ణుడు స్వయంగా చెప్పగా విన్నాను
76
राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम्।केश…
రాజా
77
तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः।
రాజా, హరి యొక్క ఆ అద్భుత రూపాన్ని తరచుగా గుర్తుచేసుకుంటూ, నాకు పెద్ద ఆశ్చర్యం కలుగుతోంది మరియు నేను
78
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः।
యోగేశ్వరుడైన కృష్ణుడు, గాండీవధనుస్సు ధరించిన పార్థుడు ఉన్నచోట శ్రీ, విజయం, ఐశ్వర్యం, నిరమైన నీతి ఉంట
About Chapter 18
Chapter 18 of the Bhagavad Gita is titled "మోక్ష సంన్యాస యోగము" (मोक्षसंन्यासयोगः). This chapter contains 78 verses and explores liberation through renunciation. The core teaching focuses on the final summary of all teachings, the essence of surrender, and the promise of liberation. The Yoga of Liberation through Renunciation The Bhagavad Gita consists of 18 chapters and 700 verses in total, forming a dialogue between Lord Krishna and Prince Arjuna on the battlefield of Kurukshetra. This chapter is part of the ancient Hindu scripture Mahabharata.
Frequently Asked Questions
What is Bhagavad Gita Chapter 18 about?
Chapter 18, titled "మోక్ష సంన్యాస యోగము" (मोक्षसंन्यासयोगः), contains 78 verses. The Yoga of Liberation through Renunciation This chapter focuses on the final summary of all teachings, the essence of surrender, and the promise of liberation.
How many verses are in Chapter 18 of the Bhagavad Gita?
Chapter 18 — మోక్ష సంన్యాస యోగము — contains 78 verses. Each verse is available in original Sanskrit with transliteration. Full translations in 22 languages, word-by-word meanings, and audio recitation are available in the free Bhagavad Gita app.
What is the Sanskrit name of Chapter 18?
The Sanskrit name of Chapter 18 is "मोक्षसंन्यासयोगः," which translates to "మోక్ష సంన్యాస యోగము" in English. The Bhagavad Gita's 18 chapters each have a Sanskrit title ending in "Yoga," indicating a spiritual discipline or path.