Englishहिन्दीसंस्कृतम्ગુજરાતીதமிழ்తెలుగుবাংলাमराठीಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀالعربيةDeutschEspañolFrançaisItaliano日本語한국어PortuguêsРусский中文
Chapter 2 of 18
సాంఖ్య యోగము
सांख्ययोगः
The Yoga of Knowledge
72 verses
1
सञ्जय उवाच
సంజయుడు చెప్పెను - ఆ విధంగా కృపతో నిండినవాడై, కన్నీళ్ళతో నిండిన కళ్ళు కలవాడై, దుఃఖిస్తున్న ఆ అర్జును
2
श्री भगवानुवाच
శ్రీ భగవానుడు పలికెను, అర్జునా
3
क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते…
పార్థా
4
अर्जुन उवाच
అర్జునుడు ఇలా అన్నాడు - ఓ మధుసూదనా, ఓ శత్రువులను నాశనం చేసేవాడా, పూజలందుకోదగిన భీష్మ ద్రోణులతో నేను
5
गुरूनहत्वा हि महानुभावान्
ఈ లోకంలో గొప్ప గురువులను చంపడం కంటే భిక్ష తినడం మేలు
6
न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो
మాకు గెలవటం మంచిదో, ఓడటం మంచిదో తెలియటం లేదు
7
कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः
కార్పణ్యదోషం చేత నాశనమైన స్వభావం కలిగి, ధర్మం గురించి మోహం కలిగిన మనస్సు కలవాడనై నిన్ను అడుగుతున్నాన
8
न हि प्रपश्यामि ममापनुद्या
భూమిపై శత్రురహితమైన సంపన్న రాజ్యాన్ని, దేవతలపై అధికారాన్ని పొందినప్పటికీ, నా ఇంద్రియాలను దహించే ఈ దు
9
सञ्जय उवाच
సంజయుడిట: ఇలా హృషీకేశునితో పలికిన పిమ్మట పరంతపుడైన గుడాకేశుడు గోవిందునితో 'న యోత్స్య' అని పలికి మౌనమ
10
तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत।
ఓ భరతవంశీయా
11
श्री भगवानुवाच
ఓ భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు, "నీవు శోకింపకూడనివారి విషయంలో శోకిస్తున్నావు; అయినా వివేకంతో మాట్లాడుతు
12
न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः।
నేను ఎప్పుడూ లేనివాడిని కాను, నీవు లేనివాడివి కావు, ఈ రాజులు లేనివారు కారు
13
देहिनोऽस्मिन्यथा देहे कौमारं यौवनं जरा।
ఈ శరీరంలో శరీరాన్ని ధరించిన వానికి బాల్యం, యవ్వనం, వృద్ధాప్యం ఎలా సంభవిస్తాయో అలాగే మరొక శరీరాన్ని ప
14
मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः।
కౌంతేయా
15
यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ।
ఓ అర్జునా, పురుషులలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ (మాత్రాస్పర్శలు) విచలితం చేయని పురుషుడు, దుఃఖ సుఖాలను సమంగా చూసే
16
नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः।
అసత్కు సత్తా లేదు; సత్కు అసత్తా లేదు
17
अविनाशि तु तद्विद्धि येन सर्वमिदं ततम्।
ఈ జగత్తు అంతటినీ వ్యాపించి ఉన్నది (ఆత్మ) అవినాశమైనదని తెలిసికొనుము
18
अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः।
ఈ నశ్వరమైన శరీరాలు శాశ్వతమైన, అవినాశమైన, నిర్ణయించలేని ఆత్మకు చెందినవని చెప్పబడ్డాయి
19
य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम्।
ఈ ఆత్మను చంపేవాడని ఎవడు భావిస్తాడో మరియు ఈ ఆత్మ చనిపోయిందని ఎవడు అనుకుంటాడో, ఈ ఇద్దరూ (ఆత్మ యొక్క స్
20
न जायते म्रियते वा कदाचि
ఈ ఆత్మ ఎప్పుడూ జన్మించదు, ఎప్పుడూ చనిపోదు; ఉండి నశించదు
21
वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम्।
ఓ పార్థా, ఈ స్వరూపాన్ని అవినాశి, నిత్య, అజ, అవ్యయంగా తెలిసినవాడెవడు? అతడు ఎవరిని చంపుతాడు, ఎవరిని చం
22
वासांसि जीर्णानि यथा विहाय
మనిషి పాతబట్టలు విడిచి కొత్తవి ధరించినట్లు, అదేవిధంగా ఆత్మ పాతశరీరాలను విడిచి కొత్తవాటిలో ప్రవేశిస్త
23
नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः।
ఆయుధాలు దీనిని ఖండించలేవు, అగ్ని దీనిని దహించలేదు, నీరు దీనిని తడపలేదు, గాలి దీనిని ఎండించలేదు
24
अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव च।
ఈ ఆత్మను కోయలేము, దహించలేము, తడపలేము, ఎండబెట్టలేము; నిత్యము, సర్వవ్యాపకము, స్థిరము, అచలము, శాశ్వతము
25
अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्योऽयमुच्यते।
అవ్యక్తము, అచింత్యము, అవికారము అని దీనిని చెప్పెదరు
26
अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम्।
మరొకవైపు ఈ ఆత్మ నిరంతరం జన్మిస్తూ ఉంటుందని గాని, లేదా నిరంతరం మరణిస్తూ ఉంటుందని గాని అనుకుంటే కూడా,
27
जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च…
పుట్టిన వానికి మరణం తప్పదు
28
अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत।
భరతవంశీయా
29
आश्चर्यवत्पश्यति कश्चिदेन
ఒకడు ఈ ఆత్మను ఆశ్చర్యము వలె చూస్తాడు; మరొకడు దీనిని ఆశ్చర్యము వలె వర్ణిస్తాడు; ఇంకొకడు దీనిని ఆశ్చర్
30
देही नित्यमवध्योऽयं देहे सर्वस्य भारत।
ఓ భరత వంశీయుడా, ఈ శరీరంలో ఉన్న ఆత్మ ఎప్పటికీ నాశనం కానిది
31
स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि।
మీ క్షాత్ర ధర్మాన్ని కూడా పరిగణనలోనికి తీసుకుంటే, మీరు సంక్షోభానికి లోనుకోగూడదు; ధర్మయుద్ధం కంటే ఉత్
32
यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम्।
పార్థా
33
अथ चैत्त्वमिमं धर्म्यं संग्रामं न करिष्यसि।
మరి ఈ ధర్మ యుద్ధం చేయకపోతే, నీ ధర్మాన్నీ, కీర్తినీ వదులుకొని పాపం పొందుతావు
34
अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेऽव्ययाम्।
ప్రజలు కూడా నీ అంతులేని అపఖ్యాతిని చెప్పుకుంటారు; గౌరవింపబడిన వానికి, అపఖ్యాతి మరణం కంటే ఎక్కువ
35
भयाद्रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथाः।
మహారథులు నిన్ను భయంతో యుద్ధం నుండి విరమించిన వానిగా భావిస్తారు
36
अवाच्यवादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः।
మరియు నీ శత్రువులు నీ శక్తిని నిందించేటప్పుడు అనేక అనుచితమైన మాటలు మాట్లాడతారు
37
हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यस…
మరణిస్తే స్వర్గం పొందుతావు, గెలిస్తే భూమిని పాలిస్తావు
38
सुखदुःखे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ।
సుఖదుఃఖాలను, లాభనష్టాలను, జయాపజయాలను సమానంగా భావించి, తరువాత యుద్ధానికి సిద్ధమవు
39
एषा तेऽभिहिता सांख्ये बुद्धिर्योगे त्विमां श्…
పార్థా, ఈ జ్ఞానాన్ని నీకు ఆత్మజ్ఞాన దృక్కోణం నుండి చెప్పాను
40
नेहाभिक्रमनाशोऽस्ति प्रत्यवायो न विद्यते।
ఇక్కడ ప్రయత్నం వృథా కాదు; హాని కానీ, అతిక్రమణ కానీ లేదు
41
व्यवसायात्मिका बुद्धिरेकेह कुरुनन्दन।
కురునందనా, ఇందులో ఒకే ఒక నిర్ణయాత్మకమైన బుద్ధి ఉంటుంది
42
यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चितः।
పార్థ
43
कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम्।
పృథా పుత్రా, కోర్కెలతో మునిగి, స్వర్గమే పరమావధి అని భావించి, జన్మ ఫలితాన్ని ఇచ్చే కర్మలను చేసేవారు,
44
भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम्।
భోగైశ్వర్య ప్రసక్తానాం తయాపహృతచేతసామ్
45
त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन।
అర్జునా, వేదాలు మూడు గుణాల విషయాలను చెబుతాయి
46
यावानर्थ उदपाने सर्वतः संप्लुतोदके।
అన్నివైపులా నీరు నిండినప్పుడు చిన్న బావిలో నీరు ఎంతవరకు ఉపయోగమో, బ్రహ్మతత్వమును తెలిసినవానికి వేదముల
47
कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन।
నీకు కర్మ చేయడంలోనే హక్కు ఉంది, ఫలితాల విషయంలో కాదు
48
योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय।
ధనంజయా
49
दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनञ्जय।
ధనంజయా
50
बुद्धियुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते।
బుద్ధియుక్తో జహాతీహ ఉభే సుకృతదుష్కృతే
51
कर्मजं बुद्धियुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः।
బుద్ధియుక్తులైన మనీషులు కర్మఫలాన్ని వదిలి, జన్మబంధాల నుండి విడువబడి, నిర్మలమైన పరమపదాన్ని పొందుతారు
52
यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति।
నీ బుద్ధి మోహపు చిత్తడిని దాటినప్పుడు, వినవలసినదాని మరియు విన్నదాని పట్ల నిర్వేదనొందుతావు
53
श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला।
విన్నదానివలన కలిగిన విప్రతిపత్తి నీకు నిశ్చలమైనప్పుడు, సమాధిలో నిశ్చలమైన బుద్ధి అయినప్పుడు, నీవు యోగ
54
अर्जुन उवाच
అర్జునుడు ఇలా అన్నాడు - ఓ కేశవా
55
श्री भगवानुवाच
శ్రీ భగవానుడు ఇలా అన్నాడు - పార్థా
56
दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः।
దుఃఖములలో చలించని మనస్సు గలవాడు, సుఖములలో వాంఛ లేనివాడు, రాగ భయ క్రోధములు లేనివాడు, స్థిరమైన బుద్ధి
57
यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत्प्राप्य शुभाशुभम्।
ఏ విషయంలోనైనా ఆసక్తి లేనివాడు, మంచి చెడులను పొందినప్పుడు, ఆనందించనివాడు, ద్వేషించనివాడు, అతని బుద్ధి
58
यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः।
ఎవరైతే తమ ఇంద్రియాలను విషయాల నుండి అన్ని వైపుల నుండి తాబేలు తన అవయవాలను ముడుచుకున్నట్లుగా ముడుచుకుంట
59
विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः।
ఇంద్రియ నిగ్రహం చేసుకున్నవానికి విషయాలు తప్పుకొంటాయి, వాటి రుచి తప్పదు
60
यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः।
కౌంతేయా
61
तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः।
వాటన్నింటిని జయించి, నన్ను పరమాత్మునిగా భావించి, యోగి సమాధిలో ఉండాలి
62
ध्यायतो विषयान्पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते।
విషయాలను గూర్చి తలచుకొనేవానికి వాటియందు ఆసక్తి కలుగుతుంది
63
क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहात्स्मृतिविभ्रमः।
క్రోధం నుండి మోహం కలుగుతుంది; మోహం వలన జ్ఞాపకశక్తి దెబ్బతింటుంది; జ్ఞాపకశక్తి దెబ్బతినడం వలన బుద్ధి
64
रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिन्द्रियैश्चरन्।
రాగద్వేషాలకు లోను కాకుండా ఇంద్రియాల ద్వారా విషయాలను గ్రహిస్తూ, ఆత్మవశంలో ఉన్న ఇంద్రియాలు కలిగి, జితే
65
प्रसादे सर्वदुःखानां हानिरस्योपजायते।
ఆ ప్రసన్నత్వంలో అతని సర్వదుఃఖాలు నిర్మూలమగును; ప్రసన్నచిత్తుని యొక్క బుద్ధి త్వరగా పరమాత్మలో స్థిరపడ
66
नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना।
అస్థిరమైన వానికి బుద్ధి నిలకడ లేదు, అస్థిరునకు ధ్యానం అసాధ్యం
67
इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनुविधीयते।
ఇంద్రియాలు తమ విషయాలలో విచరిస్తుంటే వాటి వెంట వెళ్ళే మనస్సు, నీటిలో పడవను గాలి ఎలా కొట్టుకుపోతుందో అ
68
तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः।
అందువలన హే మహా బాహో
69
या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी।
అందరికీ రాత్రి అయినదానిలో (భోగ నిద్రలో) యోగి జాగుతాడు
70
आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं
ఎవనిలోనికి సమస్త వాంఛలు ప్రవేశించినప్పటికీ, నిండుగా ఉన్నప్పుడూ స్థిరంగా ఉన్న సముద్రములోనికి జలధారలు
71
विहाय कामान्यः सर्वान्पुमांश्चरति निःस्पृहः।
ఎవడు సర్వ కోరికలను విడిచి, మమతలు లేక, అహంకారము లేక, ఆశలు లేక నడుచుకొంటాడో అతడు శాంతిని పొందుతాడు
72
एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमु…
ఓ పార్థా, ఇది బ్రాహ్మీ స్థితి
About Chapter 2
Chapter 2 of the Bhagavad Gita is titled "సాంఖ్య యోగము" (सांख्ययोगः). This chapter contains 72 verses and explores the nature of the soul and selfless action. The core teaching focuses on why the soul is eternal, the body temporary, and duty must be done without attachment to results. The Yoga of Knowledge The Bhagavad Gita consists of 18 chapters and 700 verses in total, forming a dialogue between Lord Krishna and Prince Arjuna on the battlefield of Kurukshetra. This chapter is part of the ancient Hindu scripture Mahabharata.
Frequently Asked Questions
What is Bhagavad Gita Chapter 2 about?
Chapter 2, titled "సాంఖ్య యోగము" (सांख्ययोगः), contains 72 verses. The Yoga of Knowledge This chapter focuses on why the soul is eternal, the body temporary, and duty must be done without attachment to results.
How many verses are in Chapter 2 of the Bhagavad Gita?
Chapter 2 — సాంఖ్య యోగము — contains 72 verses. Each verse is available in original Sanskrit with transliteration. Full translations in 22 languages, word-by-word meanings, and audio recitation are available in the free Bhagavad Gita app.
What is the Sanskrit name of Chapter 2?
The Sanskrit name of Chapter 2 is "सांख्ययोगः," which translates to "సాంఖ్య యోగము" in English. The Bhagavad Gita's 18 chapters each have a Sanskrit title ending in "Yoga," indicating a spiritual discipline or path.