Englishहिन्दीसंस्कृतम्ગુજરાતીதமிழ்తెలుగుবাংলাमराठीಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀالعربيةDeutschEspañolFrançaisItaliano日本語한국어PortuguêsРусский中文
Chapter 6 of 18
ധ്യാന യോഗം
ध्यानयोगः
The Yoga of Meditation
47 verses
1
श्री भगवानुवाच
കർമ്മഫലത്തെ ആശ്രയിക്കാതെ കർത്തവ്യമായ കർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ തന്നെ സന്യാസിയും യോഗിയും; അഗ്നിയില്ലാത്തവനും
2
यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव।
പാണ്ഡവ, സന്യാസമെന്നു വിളിക്കുന്നതെന്തോ അതാണ് യോഗം; ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാത്തവർ യോഗിയാകില്ല
3
आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते।
യോഗം ആരോഹിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനസ്സിന് കർമ്മമാണ് ഉപാധി; യോഗം ആരോഹിച്ചവന് ശമമാണ് ഉപാധി
4
यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते।
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിലും കർമ്മങ്ങളിലും ആസക്തിയില്ലാത്തവൻ യോഗാരൂഢനായി കണക്
5
उद्धरेदात्मनाऽऽत्मानं नात्मानमवसादयेत्।
ആത്മാവിനെ ആത്മാവ് കൊണ്ട് ഉയർത്തുക; ആത്മാവിനെ താഴ്ത്തരുത്
6
बन्धुरात्माऽऽत्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः।
സ്വന്തം ആത്മാവിനെ സ്വന്തം ആത്മാവിനാൽ ജയിച്ചവന് ആത്മാവ് തന്നെ സുഹൃത്താണ്; ജയിക്കാത്തവന് ആത്മാവ് തന്നെ
7
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः।
സ്വയം ജയിച്ചു ശാന്തനായവന്റെ ഉള്ളിൽ പരമാത്മാവ് അധിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു
8
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः…
ജ്ഞാനവും വിജ്ഞാനവും കൊണ്ട് തൃപ്തനായ, സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച, മണ്ണും കല്ലും സ്വർണ്
9
सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु।
സുഹൃത്തും മിത്രവും ശത്രുവും ഉദാസീനനും മദ്ധ്യസ്ഥനും ദ്വേഷ്യനും ബന്ധുക്കളിലും സജ്ജനങ്ങളിലും പാപികളിലും
10
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः।
ഒറ്റയ്ക്കും അകലെയും തനിച്ചും ഇരിക്കുന്ന യോഗി, മനസ്സും ശരീരവും നിയന്ത്രിച്ച്, ആഗ്രഹങ്ങളും വസ്തുക്കളും
11
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः।
ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത്, വസ്ത്രം, തോൽ, കുശപ്പുല്ല് എന്നിവ പരസ്പരം പായ്ക്കിട്ട്, അധികം ഉയർന്നതും അധികം താഴ്
12
तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः।
ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന് മനസ്സിനെ ഒന്നാക്കി, മനസ്സിന്റെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ആ
13
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः।
ശരീരം, തല, കഴുത്ത് എന്നിവ നേരെ നിർത്തി അനങ്ങാതെ ഇരിക്കുക; സ്വന്തം മൂക്കിന്റെ അറ്റം നോക്കുക, മറ്റു ദി
14
प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः।
മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ച് ഭയമില്ലാതെ, ബ്രഹ്മചര്യവ്രതത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്ന്, എന്നെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, എന്നെ ഏ
15
युञ्जन्नेवं सदाऽऽत्मानं योगी नियतमानसः।
ഇപ്രകാരം എപ്പോഴും ആത്മാവിനെ യോജിപ്പിച്ചു, നിയന്ത്രിതമനസ്സുള്ള യോഗി, എന്നിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നിർവാണപരമ
16
नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः।
അർജുന, അധികം ഭക്ഷിക്കുന്നവനും ഒട്ടും ഭക്ഷിക്കാത്തവനും, അധികം ഉറങ്ങുന്നവനും ഒട്ടും ഉറങ്ങാത്തവനും യോഗം
17
युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु।
ഭക്ഷണവും വിഹാരവും നിയന്ത്രിച്ചതും, കർമ്മങ്ങളിൽ മിതമായ പ്രയത്നമുള്ളതും, ഉറക്കവും ഉണർവും നിയന്ത്രിച്ചത
18
यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते।
എല്ലാ ഇച്ഛകളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിൽക്കുകയും, നിയന്ത്രിതമനസ്സ് ആത്മാവിൽ മാത്രം സ്ഥിരമാവുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ
19
यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता।
കാറ്റില്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് വെച്ച വിളക്കിന്റെ ജ്വാലയ്ക്ക് ആടലില്ല; അതുപോലെയാണ് ആത്മയോഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട് മന
20
यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया।
യോഗസാധനയാൽ മനസ്സ് നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ട് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴും, ആത്മാവിനാൽ ആത്മാവിനെ കാണുകയും ആത്മാവിൽ തന
21
सुखमात्यन्तिकं यत्तद्बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम…
ബുദ്ധിയാൽ ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയുന്നതും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അതീതവുമായ അത്യന്തസുഖം അനുഭവിക്കുകയും അതിൽ സ്ഥിരമായ
22
यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः।
അത് ലഭിച്ചാൽ മറ്റേതൊരു ലാഭത്തേക്കാളും ഉത്തമമാണെന്ന് ആരും കരുതുന്നില്ല; അതിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുമ്പോൾ വലിയ
23
तं विद्याद् दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितम्।
ദുഃഖസംയോഗത്തിൽ നിന്നുള്ള വിഛേദത്തെ യോഗ എന്ന് അറിയുക
24
सङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः।
ചിന്തയിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സുകൊണ്ട് എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ
25
शनैः शनैरुपरमेद् बुद्ध्या धृतिगृहीतया।
ബുദ്ധിയാൽ ധൈര്യത്തോടെ ധീരമായി മനസ്സിനെ പിൻവലിക്കുക
26
यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम्।
ചഞ്ചലവും അസ്ഥിരവുമായ ഈ മനസ്സ് എവിടെയെല്ലാം അലയുന്നുവോ അവിടെയെല്ലാം അതിനെ നിയന്ത്രിച്ച് ആത്മാവിൽ തന്ന
27
प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम्।
ശാന്തമായ മനസ്സുള്ള ഈ യോഗിയ്ക്ക് പരമമായ സുഖം ലഭിക്കുന്നു, രജോഗുണം ശാന്തമായതും ബ്രഹ്മത്തില് ലയിച്ചതും
28
युञ्जन्नेवं सदाऽऽत्मानं योगी विगतकल्मषः।
ഇപ്രകാരം എപ്പോഴും മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കുന്ന പാപമില്ലാത്ത യോഗി ബ്രഹ്മസംസ്പർശത്തിന്റെ അത്യന്തമായ സുഖം എ
29
सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि।
യോഗയുക്തനായ ആത്മാവ് എല്ലായിടത്തും തുല്യദൃഷ്ടി ഉള്ളവൻ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളിലും ആത്മാവിനെ കാണുകയും എല്ലാ
30
यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति।
എല്ലായിടത്തും എന്നെ കാണുന്നവനും എല്ലാം എന്നിലും കാണുന്നവനും, അവൻ എന്നിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല, ഞാ
31
सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः।
എല്ലാ ജീവികളിലും എന്നെ കാണുന്ന യോഗി, ഏകത്വത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നവൻ, എന്ത് അവസ്ഥയിലായാലും എന്നിലാണ് ന
32
आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन।
അർജ്ജുന, സ്വയം പോലെ എല്ലാവരിലും സുഖദുഃഖങ്ങൾ സമമായി കാണുന്ന യോഗിയാണ് ഉത്തമൻ എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത
33
अर्जुन उवाच
അര്ജുനന് പറഞ്ഞു, 'ഹേ മധുസൂദന, സമചിത്തതയോടെ നീ പറഞ്ഞ ഈ യോഗം, മനസ്സിന്റെ ചഞ്ചലത്വം കാരണം സ്ഥിരമായി ന
34
चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम्।
കൃഷ്ണ, മനസ്സ് ചഞ്ചലവും പ്രമാഥിയും ബലവാനും ദൃഢവുമാണ്; അതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് കാറ്റിനെ നിയന്ത്രിക്കു
35
श्री भगवानुवाच
ശ്രീ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു, മഹാബാഹോ, സംശയമില്ല, മനസ്സ് നിയന്ത്രിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതും ചഞ്ചലവുമാണ്
36
असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः।
നിയന്ത്രിതമല്ലാത്ത മനസ്സുള്ളവന് യോഗം നേടുക ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; എന്നാൽ ശ്രമിക്കുന്നതും മനസ്സിനെ നിയന്ത്രി
37
अर्जुन उवाच
അർജ്ജുന പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണാ, ശ്രദ്ധയുള്ളവനും യോഗത്തിൽ അശ്രദ്ധകൊണ്ട് വിചലിതമനസ്സനും യോഗസംസിദ്ധി നേടാതെ പോക
38
कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति।
ഹേ മഹാബാഹോ
39
एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः।
കൃഷ്ണാ, എന്റെ ഈ സംശയം പൂർണ്ണമായും നീക്കം ചെയ്യാൻ നിങ്ങൾ മാത്രമേ യോഗ്യനുള്ളൂ; ഇതിൽ സംശയം നീക്കുന്നവൻ
40
श्री भगवानुवाच
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: പാർത്ഥ, ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും അവന് നാശമില്ല; ക്ഷേമം ചെയ്യുന്നവൻ ഒരിക്കലും ദുർഗതിയി
41
प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः…
ധർമ്മികളുടെ ലോകം നേടി അവിടെ നിത്യകാലം താമസിച്ച ശേഷം, യോഗഭ്രഷ്ടൻ പവിത്രരും സമ്പന്നരുടെ വീട്ടിൽ ജനിക്ക
42
अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम्।
അല്ലെങ്കിൽ ജ്ഞാനികളായ യോഗികളുടെ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു; ലോകത്തിൽ ഇത്തരം ജനനം വളരെ ദുർലഭമാണ്
43
तत्र तं बुद्धिसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम्।
അവിടെ അവന് മുൻജന്മത്തിലെ ബുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു; കരുനന്ദന, അതിൽ കൂടുതൽ പൂർണ്ണതയ്ക്കായി അവൻ പ്രയത്നിക്കുന
44
पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोऽपि सः।
അതേ മുൻകാല അഭ്യാസം കൊണ്ട് അവൻ സ്വയം ചെലുത്തപ്പെട്ടിട്ടും ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു; യോഗത്തിൽ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക
45
प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः।
പ്രയത്നം ചെയ്യുന്ന യോഗി പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധനായി, പല ജന്മങ്ങളിലൂടെ സിദ്ധി നേടി, ഏറ്റവും ഉയർന്ന ലക്
46
तपस्विभ्योऽधिको योगी ज्ञानिभ्योऽपि मतोऽधिकः।
തപസ്വികളെക്കാൾ ഉയർന്നവനാണ് യോഗി; ജ്ഞാനികളെക്കാൾ പോലും അവൻ മേൽ; കർമ്മികളെക്കാളും യോഗി മേൽ; അതുകൊണ്ട്
47
योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना।
എല്ലാ യോഗികളിലും എന്നിലേക്ക് മനസ്സ് നിയന്ത്രിച്ചു വിശ്വാസത്തോടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവൻ എന്റെ അഭിപ്രായത
About Chapter 6
Chapter 6 of the Bhagavad Gita is titled "ധ്യാന യോഗം" (ध्यानयोगः). This chapter contains 47 verses and explores meditation and self-discipline. The core teaching focuses on the practice of meditation, control of the mind, and the qualities of a true yogi. The Yoga of Meditation The Bhagavad Gita consists of 18 chapters and 700 verses in total, forming a dialogue between Lord Krishna and Prince Arjuna on the battlefield of Kurukshetra. This chapter is part of the ancient Hindu scripture Mahabharata.
Frequently Asked Questions
What is Bhagavad Gita Chapter 6 about?
Chapter 6, titled "ധ്യാന യോഗം" (ध्यानयोगः), contains 47 verses. The Yoga of Meditation This chapter focuses on the practice of meditation, control of the mind, and the qualities of a true yogi.
How many verses are in Chapter 6 of the Bhagavad Gita?
Chapter 6 — ധ്യാന യോഗം — contains 47 verses. Each verse is available in original Sanskrit with transliteration. Full translations in 22 languages, word-by-word meanings, and audio recitation are available in the free Bhagavad Gita app.
What is the Sanskrit name of Chapter 6?
The Sanskrit name of Chapter 6 is "ध्यानयोगः," which translates to "ധ്യാന യോഗം" in English. The Bhagavad Gita's 18 chapters each have a Sanskrit title ending in "Yoga," indicating a spiritual discipline or path.